De tafel bij het raam is vrij omdat niemand in november bij het raam wil zitten. Buiten hangt de mist tegen het glas als een natte handdoek. Binnen ruikt het naar gebrande bonen en naar iets met kaneel dat op het bord “seasonal” heet.
“Wat mag het zijn?”
“Een koffie.”
“Een filter? Welke origin?”
“Gewoon, en zwart, zoals ik ben.”
Ze kijkt me aan zoals je naar iemand kijkt die in een boekhandel vraagt naar “een boek”. Dan: “Ik doe de Ethiopië. Die is het minst speciaal.”
Op de beker staat met potlood een naam die niet de mijne is. Ik heb het niet verbeterd. Je krijgt hier een nieuwe identiteit bij elke bestelling, dat is bij de prijs inbegrepen. Het is kwart over twaalf.
De zon komt er niet door. Ze probeert het wel. Dat zie je aan het glas, dat lichter wordt zonder dat er licht is. Zoals een gezicht dat gaat glimlachen en het dan toch niet doet.
Ik heb een notitieboek bij. Ik heb mezelf wijsgemaakt dat ik hier zit om te werken. Dat is niet waar. Ik zit hier omdat thuis de verwarming aan moet en hier al aan staat, en omdat ik vandaag graag ergens zit waar ik niemand ben. Dat kost vier vijftig per uur en is goedkoper dan elke andere vorm van therapie, de haverdrank niet meegerekend.
Mijn telefoon ligt op tafel, scherm naar beneden. Hij trilt. Ik draai hem niet om. Ik weet wat erop staat, en ik weet dat ik het straks allemaal lief zal vinden, en nu nog niet.
Twee mannen met laptops nemen de lange tafel. Ze kennen elkaar niet, dat blijkt uit de afstand tussen de laptops: precies één opgevouwen jas. De ene zegt “ik zit even in een call”, tegen niemand, en zet een koptelefoon op. De andere knikt alsof het aan hem gericht was. Ze werken niet. Ze worden werkend gezien. Dat is iets anders, en het vermoeit meer. Ik weet dat, ik heb het vijfentwintig jaar gedaan, met een beter bureau.
Om halfeen breekt het. Geen zonneschijn, een streep. Ze valt schuin door de ruit op de plankenvloer, een meter van mijn voeten, geel en traag, en iedereen in de zaak kijkt er even naar zoals je naar een hond kijkt die binnenkomt zonder baasje.
Een vrouw in een regenjas komt binnen, bestelt een espresso, drinkt hem staand aan de toog in twee slokken, zegt “merci” en is weg. Zevenenveertig seconden. Ik heb het niet geklokt. Ik heb het geschat, maar met een zekerheid die ik vroeger voor omzetprognoses gebruikte.
Een oude man komt binnen met een krant onder zijn arm, een echte, in papier, het soort dat je nog moet openvouwen.
“Een tas koffie.”
“Een filter?”
“Een koffie, meiske.”
Hij krijgt de Ethiopië. Hij vraagt om melk. Ze brengt hem een kannetje haver.
Hij proeft, zegt niets, en slaat de krant open bij de overlijdensberichten. Hij leest ze zoals andere mensen de uitslagen lezen. Af en toe knikt hij. Ik weet niet wat dat knikken betekent. Ik denk: ‘ik heb er weer één gewonnen’.
De streep is intussen opgeschoven, naar de poot van zijn stoel. Hij merkt het niet. Zijn hand ligt erin.
Een koerier met een helm nog op, die aan de toog een bestelling afhaalt, vijf koffies in een kartonnen drager, voor mensen die een koffiebar laten komen in plaats van ernaartoe te gaan. Hij blijft nog even staan, net lang genoeg om de warmte te voelen, dan de mist weer in. Als er hier iemand ergens voor betaald wordt, is hij het, en hij is de enige die niet gaat zitten.
Een meisje met een notitieboek. Geen laptop, dat is het statement. Ze schrijft met een vulpen en kijkt na elke zin naar buiten, waar niets te zien is. Ze schrijft een boek. Iedereen hier schrijft een boek. Het is een koffiebar met meer boeken in wording dan er in de stad gelezen worden. Ik tel: zij, de man met de hoed in de hoek, waarschijnlijk de ene laptopman, en ik. Vier romans op één middag. De Vlaamse literatuur kan gerust zijn.
En toch. Ze haalt haar lip op als ze iets doorstreept. Ze is dertig jaar jonger dan ik en ze doet het precies zoals ik.
Om twee uur ligt de streep op mijn handen. Ik had het niet zien komen. Ze is warm, echt warm, alsof iemand ze vasthoudt. Ik doe ze niet weg. Ik denk aan hoeveel dingen ik heb nagelaten omdat ik ze niet zag komen, en hoe weinig van die dingen warm waren.
Een man met een hond die niet binnen mag. De man gaat toch binnen, de hond blijft buiten aan de lantaarnpaal, in de mist, en kijkt door het raam naar de man met een geduld dat je bij mensen alleen nog in wachtzalen ziet. De man drinkt sneller dan hij wil. Dat zie je aan zijn schouders.
Een koppel op een eerste afspraak. Dat zie je niet aan hen, dat zie je aan de telefoons: allebei nog één keer een foto bekeken alvorens binnen te komen, en allebei nu teleurgesteld, een klein beetje, in de juiste richting. Hij bestelt voor haar. Zij laat het toe, deze ene keer. Ze lachen te snel om elkaars zinnen, ze zitten op het puntje van de stoel, en de streep ligt tussen hen op tafel als iets wat nog niemand van beiden durft aan te raken. Ik gun het hen.
De barista met de varen op haar onderarm vertelt aan iemand dat het nieuwe lot “funky” is. Rood fruit, honing, een beetje funk. Ze meent het. Ik heb lang gedacht dat mensen die zo over koffie praten dat deden om beter te zijn dan ik. Nu denk ik: ze heeft gewoon iets gevonden waar ze van houdt, en ze zegt het luidop. Dat durf ik zelf nauwelijks. Ik heb boeken geschreven om niet te hoeven zeggen waar ik van hou.
De telefoon trilt opnieuw. Vijfde keer. Zesde. Ik leg mijn hand erop, in het licht, en laat hem daar.
De mist buiten is niet opgetrokken. Hij is gewoon van kleur veranderd. Grijs, dan geel, dan iets wat er nog geen woord voor is en waar ze op de kleurenkaart van de verfwinkel ongetwijfeld “Nordic Dawn” van zouden maken.
Een moeder met een buggy en een kind dat loopt. Het kind gaat recht naar de streep. Het stapt erin, stapt eruit, stapt erin. Het kijkt naar zijn schoenen in het licht en dan naar zijn schoenen in het donker. Het zegt “nog”. De moeder zegt “ja, nog” en bestelt met één hand een cappuccino en met de andere pelt ze een halve banaan. Het kind heeft intussen het licht begrepen. Niemand anders hier.
Een man komt binnen voor het toilet, zonder iets te bestellen, met de blik van iemand die dat weet. De barista knikt hem door. Dat is ook een soort liefde.
Drie studenten die één tafel delen en drie stopcontacten, een verhouding die hier belangrijker is dan die van tafels en stoelen. Eén van hen slaapt met open ogen boven een cursus. Ik herken het. Ik heb op die manier een diploma gehaald.
Een vrouw van mijn leeftijd, alleen, die een thee bestelt en dan een kwartier naar haar telefoon kijkt zonder hem aan te raken. Hij ligt op tafel met het scherm naar boven. Ze wacht op iets. Ze krijgt het niet. Ze drinkt haar thee op en gaat. Ik wil haar iets zeggen en ik weet niet wat. Misschien dat ik ook op iets wacht, en dat ik het al heb, onder mijn hand, en dat ik het niet durf te lezen omdat ik dan moet antwoorden.
De streep wordt breder naarmate ze langer wordt en lager. Om vier uur heeft ze de toog bereikt, en het chroom van de espressomachine gooit haar in stukken door de zaak, kleine vlekken op het plafond, op de stapel vuile tassen, op de varen.
De laptopmannen zijn vervangen door andere laptopmannen. Dezelfde jas ertussen. Ik begin te vermoeden dat de jas van de zaak is.
Een jongen met een skateboard onder de arm vraagt of ze “gewoon een cola” hebben. Ze hebben een biologische kombucha met gember. Hij neemt een glas water. Ik heb zelden iemand zo waardig zien verliezen.
De oude man vouwt zijn krant dicht. Hij heeft de koffie niet opgedronken. Hij laat een muntstuk van twee euro achter op het schoteltje, voor een koffie van vier vijftig, en de barista zegt “dag meneer” en haalt het schoteltje weg zonder ernaar te kijken. Ze weet al wat erop ligt. Hij komt hier elke dag.
Ik bestel een vierde. De naam op de beker is nu juist. Ik weet niet wanneer dat gebeurd is. Niemand heeft het haar gezegd. Ze heeft het onthouden omdat ik bleef. Het is het enige wat ik vandaag krijg van iemand die me niet kent, en het is precies genoeg. Ergens tussen de tweede en de derde ben ik hier iemand geworden, en ik heb er niets voor moeten doen behalve blijven zitten. Dat is, als ik eerlijk ben, mijn hele loopbaan samengevat.
Een vrouw met twee grote zakken van een kledingwinkel, die een koffie bestelt, aan een tafel gaat zitten, en de zakken onder de tafel schuift alsof ze iemand verbergt. Ze belt. “Nee, niets gekocht.” Ze zegt het met de zakken tegen haar kuiten.
Tegen vijf uur wordt het rood. De mist vangt het, buiten is alles roze, en de streep binnen is geen streep meer maar een vloed die de hele vloer neemt en de tafels en de gezichten. Iedereen ziet er even uit alsof hij net iets gehoord heeft wat hem goed uitkomt. Het meisje met de vulpen stopt met schrijven en kijkt. Het koppel kijkt. De studenten kijken, zelfs de slapende. De barista kijkt, met een melkkan in de hand die ze vergeet. De hond buiten kijkt naar binnen, waar zijn man nu ook naar buiten kijkt, en voor het eerst die middag kijken ze naar hetzelfde.
Vijf minuten. Misschien drie. Ik had het moeten klokken.
Dan is het weg. Niet gedoofd, gewoon weg, zoals iemand die opstaat van tafel zonder iets te zeggen omdat hij weet dat hij morgen terugkomt.
De lampen gaan aan, allemaal tegelijk, en de ruit naast mij wordt een spiegel. Ik zie de zaak erin, omgekeerd. De laptopmannen. Het koppel dat nu dichter zit. De zakken onder de tafel. De varen.
En aan de tafel bij het raam een man van vijfenvijftig met vier lege bekers, een notitieboek en een telefoon die nog altijd met het scherm naar beneden ligt, die de hele middag naar mensen heeft zitten kijken en daar iets van gemaakt heeft, en die denkt dat hij daarmee buiten de telling valt.
Ik schrijf het op. Dan streep ik het door en haal mijn lip op.
Ik draai de telefoon om. Achtendertig berichten.
De mist buiten is weer grijs. De hond zit er nog.




Lichtjes geniaal verwoord.
“Ergens tussen de tweede en de derde ben ik hier iemand geworden, en ik heb er niets voor moeten doen behalve blijven zitten. Dat is, als ik eerlijk ben, mijn hele loopbaan samengevat.”