User testing in het echt
Dinsdag bracht ik een hele dag door in het Usability Lab.
Er moest een website getest worden. En niet zo van doen alsof, met persona's, maar met échte users, bijeengesprokkeld door een selectiebureau.
En dus zat ik achter een doorzichtige spiegel, met allerlei camera's, en computers die loggen.
Het bevestigde wat Nielsen zei: een beperkte testgroep is voldoende om duidelijke resultaten neer te zetten. Pijnpunten werden onmiddellijk duidelijk - terugkerend bij alle testpersonen. De resultaten worden nu geanalyseerd en geïnterpreteerd.
Eén sessie was voor mij een echte eye-opener (excusez le mot). De eerste testgebruiker was iemand met een visuele handicap. Ze surft dagelijks, vooral via Google. Ze gebruikt géén screen-reader of braille-regel. Ze werkt via vergroting: een programmaatje dat haar scherm tot 12 keer vergroot.
Eerste schok. Hoewel de woorden loeiend groot op haar scherm staan, was het eerste wat ze zei: ik kan dat lettertype niet goed lezen. Een Verdana zou beter zijn (noot: het gebruikte lettertype was Times), dat is voller en ronder - en dus duidelijker voor mij.
Tweede schok. Ze ziet duidelijk het verschil tussen wat tekst is, en wat grafiek is. Daarbovenop: ze negeert gewoon carrément alle grafiek. Betekenisvol of niet.
Derde schok. Eigenlijk surft ze op dezelfde casuele manier als de meeste mensen: de pagina scannend, zinnen niet volledig lezend, de belangrijkste woorden eruit pikken en daarop verder gaan.
Het was wel duidelijk dat ze leed onder alle usability-problemen waar de andere gebruikers last van hadden. Maar daarbovenop kwamen alle zaken die specifiek haar situatie nog wat moeilijker maakten: frames, tabellen, ongelabelde formulieren, beeld-navigatie...
Op het einde vroeg ik haar of ze het Blindsurfer-label kende. Ze wist wat het was - maar verkoos het te negeren. 'Dat label staat soms ook op sites die voor mij helemaal niet toegankelijk zijn'. Lag het aan haar specifieke manier van surfen? Hoe dan ook, werk aan de winkel, Roel...
Ik had onlangs nog een demonstratie gekregen van een screen-reader, en daarvoor had ik ook al verschillende demo's van braille-regels en andere technologie gezien. Maar het is een hemelsbreed verschil als je anderhalf uur actief meesurft met zo'n gebruiker...
Ik kan elke webdeveloper aanraden om niet alleen een user testing in de praktijk mee te maken, maar ook eens mee te surfen met iemand met een functiebeperking. Het zet het hele verhalen over webstandaarden en toegankelijkheid in een ander perspectief.
User testing in het echt werd geschreven door Bart op 08-12-2005 (986 dagen geleden) - Share!
Reacties:
Re: User testing in het echt
Interessante post, Bart!
Ik kan me goed voorstellen dat websites die aan *alle* WCAG-vereisten voldoen ('Triple A') ook best moeilijk bruikbaar kunnen zijn voor die mevrouw. Voor ernstig slechtzienden (mensen die een vergrotingsfactor van 4 of hoger gebruiken) is de algemene gebruiksvriendelijkheid van een website veel bepalender. Zo zijn uitklapmenu's lastig voor heel wat mensen, maar worden ze *nog* lastiger als je ze gebruikt in combinatie met schermvergroting.
Bij de beoordeling van websites op een vlotte toegankelijkheid is het voortdurend zoeken naar compromissen en trachten objectief te blijven. De diversiteit aan handicaps is een heel lastig punt; wat voor de ene een verbetering is, vindt de ander vervelend, maar de belangrijkste vraag is misschien wel: waar stopt toegankelijkheid en waar neemt usability het over?
Een usability-onderzoek meet de kwaliteit van de gebruikservaring terwijl een toegankelijkheidsonderzoek vooral controleert of de *toegang* voor iedereen verzekerd is - ongeacht de middelen die bezoekers gebruiken om te interageren met een website. Als die toegang technisch gezien wel mogelijk is, maar het gebruik van een website in de praktijk toch erg moeilijk blijkt of speciale vaardigheden vereist van mensen met een functiebeperking, dan komen we op een gevaarlijk grensgebied. In de rapporten die BlindSurfer opstelt, worden 'lastige obstakels' steeds aangehaald, maar zolang ze de toegang tot de site niet onmogelijk maken, kunnen we aanpassingen eigenlijk niet afdwingen. Een van onze uitgangspunten is ook dat we webdesigners zo weinig mogelijk beperkingen willen opleggen; je wil die fancy flyout-menu's tegen alle adviezen in behouden? Goed dan, maar zorg ervoor dat a) ze netjes gestructureerd zijn en de styling via CSS verloopt of b) je een duidelijke link naar de sitemap voorziet die een alternatief is voor het uitklapmenu.
Ook belangrijk: In hoeverre zijn de gevraagde aanpassingen realistisch? Als je té veel vraagt, neemt de bereidheid van klanten om hun site aan te passen, snel af ("Foert! Wat denken die van BlindSurfer wel?"). Wat dan liever: een site die helemaal onbruikbaar is of een site die in de meeste situaties vlot toegankelijk is, maar de richtlijnen iets 'creatiever' interpreteert? Wij maken het onszelf moeilijk door de tweede optie te verkiezen: het vergt meer wik- en weegwerk, meer tests met echte gebruikers en bovendien worden we er wel eens vies voor bekeken. Niet door jou, Bart ;) Toch hebben we dat er graag voor over (of liever: dat hebben we over voor onze trouwe gebruikersgroep).
Het belang van de scheiding tussen inhoud en vormgeving komt steeds vaker om de hoek kijken (alle moderne browsers die standards compliant zijn, assistive technology die langzaam maar zeker bijbeent, developers/designers die hun skills op punt stellen). De mevrouw uit het testpanel zou bvb. uitstekend gebaat zijn met het gebruik van een user stylesheet; zo kan zij alle sites in Verdana bekijken en wordt ieder navigatieblok in een eeenvoudig lijstje met bullets gegoten. Het belang van semantiek was nog niet aan de orde in 2000 toen de BlindSurfer-checklist werd samengesteld, maar dat zal in de opgefriste versie (voorjaar 2006) beslist wel het geval zijn.
Trouwens, over schok 1: niet zo verwonderlijk hoor. Vrijwel alle slechtzienden verkiezen schreefloze letters (hoewel minder vaak als het om gedrukte tekst gaat). En Verdana is specifiek voor het beeldscherm ontwikkeld; de letters lijken breder en zijn gemakkelijker van elkaar te onderscheiden. Ik lees niet anders dan Verdana op het scherm (en Georgia op papier).
Over schok 2: dat is opvallend. Het bewijst volgens mij dat iedereen anders surft. En schok 3 bevestigt precies wat wij ook opmerken in onze tests.
Roel Van Gils (BlindSurfer) , 08-12-2005 (986 dagen geleden)
Re: User testing in het echt
Sinds kort ben ik geïnteresseerd geraakt in usability en accessibility. Het boek van Steve Krug: "Don't make me think", was voor mij de ultieme inleiding tot de usability wereld. Daarin wordt onder andere ingegaan op usability/user testing en hoe je het zelfs kan aanpakken met een beperkt budget (dus zonder lab).
Een ander boek dat ik nu aan het lezen ben is "Building Accessible Websites" van Joe Clark. Ik denk dat dit boek wel mag beschouwd worden als de bijbel van accessible webdesign. Zeer verhelderend allemaal.
Als ik er ooit de kans toe krijg om zo'n user testing mee te maken, dan ga ik die met beide handen grijpen. Voorlopig zal ik het alvast moeten stellen met de theorie in boeken en jouw praktijk ervaring Bart ;)
Davy , 10-12-2005 (984 dagen geleden)
Re: User testing in het echt
deze link is wel interessant op dat vlak:
http://www.netway.lu/news/articles/news24.html
linksonder klikken op tester. ongelooflijk hoe het oog kijkt.
ine , 15-12-2005 (979 dagen geleden)
Re: User testing in het echt
Ine, dan raad ik je zeker aan om onze Eyetracking eens te bekijken : http://www.eyetrack.be .
Bart , 16-12-2005 (978 dagen geleden)
