Het gevecht tussen experience en usability
Al van sinds het begin van het web, zijn er drie krachten aan het werk die elk hun plaats opeisen online: design, technologie en usability.
In de beginjaren ging het vooral om technologie. Een website maken was het werk van programmeurs, en enkel zij hadden de mogelijkheden om zo iets complex in de lucht te houden. Die sites waren dan ook zeer 'geeky', zagen er naakt en moeilijk te gebruiken uit. Men was al blij dat alles werkte... De interface had iets van de command-line omgeving van bv. de eerste DOS.
Al gauw ontdekten de marketeers het web als een krachtig nieuw kanaal om hun boodschap uit te zenden. Ze lieten websites maken die vooral draaiden om het 'wow'-effect - zingende en dansende flash-interfaces die vooral een merk-experience moesten uitdragen. Vaak waren die sites opgevat als lineaire belevenissen, die je als bezoeker moest 'ondergaan'. Door de tijd werd interactiviteit toegevoegd (dat was immers mogelijk op het web), maar in essentie bleven het reclamespots waarbij de uitzender het tempo en de richting bepaalt. Het quintessentiële voorbeeld hiervan is de flash-intro.
Na verloop van tijd klonken er meer en meer stemmen die riepen om 'usability', om bruikbaarheid van websites en webapplicaties. Deze beweging wou een tegengewicht vormen voor de technologie-adepten (die enkel bezig waren met functionele vereisten) en de marketeers (die vooral bezig waren met de 'ervaring').
Persoonlijk geloof ik dat een goede website zich bevindt op het kruispunt tussen technologie, design en usability:
Deze drie polen moeten in evenwicht zijn met elkaar, en elk evenveel belang en aandacht krijgen.
Maar vaak zie je een rechtstreeks conflict tussen design / experience ("we moeten een onverwachte en vernieuwende interface hebben!") en usability ("we moeten in onze interface zoveel mogelijk aan de reeds bestaande verwachtingen van de gebruiker voldoen").
Er tekenen zich de laatste tijd twee grote soorten websites af, op die waterscheidingslijn tussen experience en usability;
Ik noem de ene soort de 'marketing-websites', waar het vooral over merkervaring, branding en het verrassingseffect gaat. Deze worden meestal in campagne-omgevingen opgezet, waarbij de site vooral mikt op eenmalig gebruik, op een korte periode.
De andere soort site is dan de 'content-website', waar het over interactie en transactie gaat. Vaak zijn dit sites die mikken op wederkerend bezoek en gebruik, met een langere levensduur. Er zijn verschillende subcategorieën denkbaar, zoals de community-site (web 2.0) of de e-commerce website (webshop).
Hoewel ze vaak hetzelfde doel hebben, namelijk de bezoeker overtuigen op één of andere manier, gebruiken ze totaal andere middelen om dat doel te bereiken. Bijvoorbeeld, zoals hierboven vermeldt, wil de ene vooral verrassen, en de andere vooral consistentie en herkenning uitstralen.
Dit is een vraag waar ik de laatste tijd mee worstel: is het mogelijk om experience en usability met elkaar te verzoenen? Zijn die niet inherent tegengesteld aan elkaar?
Dit artikel gaat over: webdesign - usability - experience.
Het gevecht tussen experience en usability werd geschreven
door Bart op 18-10-2008 (80 dagen geleden) - Share!
Reacties:
Re: Het gevecht tussen experience en usability
In het algemeen is experience voor mij 'het gevoel dat mensen hebben bij het surfen op de website'.
Ik zie 2 extremen:
1. Een kleine campagnewebsite voor een merk dat 'wow' wil overkomen.
Het belangrijkste aspect van de experience is hier 'het merk-gevoel overbrengen'. Je zit hier inderdaad dan veelal met twee tegengestelden: hoe meer merk-gevoel, hoe minder ruimte er over blijft voor usability. En omgekeerd.
Marketeers moeten weten dat dit: 'one-visit, five-minutes' sites zijn: mensen keren hier zelden nog eens naar terug en blijven er ook niet lang hangen.
2. Een grote contentwebsite voor een merk dat een vaste bezoekersgroep wil onderhouden.
Hierbij is het net belangrijk voor 'het merk-gevoel' dat die content makkelijk te bereiken is. Usability is dan noodzakelijk om de gebruikerservaring (én merk-experience) niet te laten floppen.
Nog een vergelijking: een kunstenaar en een designer maken elk een flessenopener.
Kunst dient te verassen, dient mensen te laten nadenken of stilstaan bij iets. Design kan dat ook. Maar: daar waar het bij kunst louter om de ervaring gaat, gaat het bij goed design ook en zelfs vooral om het gebruik.
Bram , 18-10-2008 (80 dagen geleden)
Re: Het gevecht tussen experience en usability
Goede vraag. (sorry voor de lange post)
Tot nu toe ben ik enkel usability tegengekomen op het niveau na de (marketing-gedreven) website keuze. Usability komt dus op de proppen als de marketing keuze is gemaakt.
Ik vraag me heel sterk af of dit inderdaad zo hoort.
Er zijn ia 'ers die er over hebben nagedacht, maar tot nu toe was dat mijn 'dode' spoor (http://louisrosenfeld.com/home/bloug_archive/000246.html).
Als je kijkt naar de mogelijke invalshoeken voor een website of een ia op 'hoog' niveau, dus in dit geval voor de marketingbeslissing. Waar kom je dan uit?
hier volgt nog mijn voorbereiding voor een topic voor een volgende meeting met Brussels ia's.
My goal for this meeting would be to gain insights to compose a high level blueprint of the most userfriendly structure for the websites an international company could have when the decisions are based first on usability, but also with an eye kept on marketing. An ideal scenario for constructing the frame for the possible construction of all the websites from a company.
Possible parameters here are:
• geographical
o global
o continental
o regional [high level] (ex. EMEA)
o country
o regional [country level] (ex. Flanders)
• language
o French speaking countries 1 site
• Target groups
o Consumer
o Corporate
o Suppliers
• Products
• Event websites
• Promo websites
Possible features:
• Splash page
• Portal page
• Language switch
• Geographical map
• Multiple Search boxes
I’ll use an example here to clarify myself. Lets take the P&G website as an example:
..... :)
to be continued
dirkh , 21-10-2008 (77 dagen geleden)
Re: Het gevecht tussen experience en usability
Op dit moment zie ik beiden eerder als complementair ipv als elkaars tegenovergestelden.
Echter worden ze niet als dusdanig behandeld, getuige de vele productsites die na hun levenscyclus:
- Een 302 redirect naar de hoofdwebsite krijgen.
- "Geplakt" worden in de hoofdwebsite.
- Blijven staan as-is, totdat van het oorspronkelijk te bereiken doel geen sprake meer is (ipv mee te evolueren zoals bij een contentsite het geval is).
Volgens mij is het eerder kwestie van mensen het experience gevoel te kunnen laten versterken wanneer zij dat willen, eventueel via een uitbreiding op de inhoud, hoofdinterface of via een opt-in model - zonder hierbij de usability uit het oog te verliezen (in de plaats van zelf de balans tussen beiden te kiezen).
De focus van een website afhankelijk maken van de context waarin hij wordt vertoond lijkt me overigens nog zo geen slecht gedacht, en dit valt op het eerste zicht prima op te vangen op technisch vlak (apparaat, browser, locatie, voorkeuren, afkomstig van).
De boodschap van de website zo goed als mogelijk uniform trachten te houden lijkt me een ander paar mouwen.
Echter, om beiden eventueel te kunnen combineren moeten beide pijlers eerst ontwikkeld worden natuurlijk - iets waar niet elk bedrijf op dit moment op staat te wachten om voor te betalen, omdat ze vaak maar een focus op 1 van beiden verwachten.
Dit kan in de toekomst worden opgelost door de gebruikers zelf actief te laten kiezen wat ze willen zien door middel van (contextgevoelige) aggregatie, en wie weet zal het gros van de websites nóg dichter aanleunen tegen volwaardige (thin client)applicaties. Eens benieuwd in welke mate dit onze interfaces (en dus ook navigeermethodes) zal beïnvloeden. (Aanraakgevoelige en/of écht mobiele apparaten versnellen dit proces van een virtuele wereld geïntegreerd in de échte hopelijk alleen maar.)
Op die manier zie ik de experience website dus als een uitbreiding op de content website, waarbij functie het zal overnemen van vorm (waar op dit moment het grootste verschil zit tussen usability en experience).
Krijgt het begrip contentmanagement ineens een heel andere betekenis, waarbij personen bepaalde aspecten van de (enorme hoeveelheid aan) informatie zullen beheren ipv informatie als 1 geheel te behandelen.
Hoe men zich in die situatie zal onderscheiden op vlak van experience door inhoud wordt eveneens een leuk vraagstuk voor in de nabije toekomst.
Benjamin , 22-10-2008 (77 dagen geleden)
Re: Het gevecht tussen experience en usability
De reacties zijn hier haast langer dan de blogpost zelf :)
apple.com weet beide goed te combineren, vind ik. Duidelijke navigatie maar toch leuke javascript effectjes. De mooie grote foto's zorgen ook al voor een 'experience' op zich.
Valentijn , 22-10-2008 (76 dagen geleden)
