De Usability Hoed
"We hebben webdesigners en webdevelopers, en project managers. De project managers doen er dan ook de usability bij."
"Usability zit niet in een afzonderlijke functie bij ons, onze webdesigners en webdevelopers zijn voldoende doordrongen van het belang van usability."
Het zijn uitspraken die ik bij collega's webbureau's opgevangen heb.
En ik geloof er absoluut niét in.
Ik denk dat we ondertussen allemaal al meer dan overtuigd zijn van het belang van usability voor het welslagen van een website. Een bruikbare website maakt het verschil tussen slagen en falen on-line. Het is dan ook belangrijk dat aandacht voor usability in het volledige proces van het maken van een website ingebakken zit.
Designers, developers én project managers moeten inderdaad een zekere mate van affiniteit met en scholing in het user centered design proces en usability engineering hebben. Maar de realiteit is dat deze mensen andere prioriteiten hebben. Usability draait om user efficiency (hoe makkelijk en intuïtief kunnen gebruikers van de site hun doel bereiken); designers zijn bezig met design efficiency (is het innovatief, mooi en onderbouwd vormgegeven), developers met developer efficiency (is het elegant geprogrammeerd, is het onderhoudbaar, schaalbaar, uitbreidbaar) en project managers met business efficiency (blijft het project binnen timing, scope en budget).
Deze vier efficiencies kunnen wel degelijk samenvallen, maar vaak staan ze in rechtstreeks contrast met elkaar (zie bv. de massa verrassende en mooie flash-interfaces die voor geen meter bruikbaar zijn).
Het is daarom noodzakelijk dat 'usability' een aparte stem krijgt in het proces, dat de eindgebruiker van de website een eigen voorvechter heeft (in het gevecht met business, design en development). Deze persoon is iemand die gedurende het ganse webdesign proces de bruikbaarheid van de site in het oog houdt en de nodige bijsturingen doet. Je kan er m.i. niét van uit gaan dat 'usability ingebakken is', of dat de project manager dit zonder vooroordelen (bewust of onbewust) zal bewaken.
Ik kan begrijpen dat in kleinere teams, of op kleinere projecten, er geen aparte usability guy aanwezig is. Maar dan is het de taak van designer en developer om zeer bewust van tijd tot tijd de eigen besoignes opzij te zetten, en de 'usability hoed' op te zetten. Dit betekent dat het volledige project beoordeeld wordt louter vanuit het standpunt van de bruikbaarheid. (Noot: dit vraagt veel inspanning. Hoe moeilijk hebben we het als mensen al niet om in gewone casuele conversatie het standpunt van een andere partij in te nemen?)
Van zodra het echter kan, moet de functie van usability engineer expliciet als rol omschreven worden en in het webdesign proces opgenomen worden.
Wat denken jullie?
Dit artikel gaat over: usability - webdesign - informatie-architectuur.
De Usability Hoed werd geschreven
door Bart op 09-08-2008 (102 dagen geleden) - Share!
Reacties:
Re: De Usability Hoed
Vooral de webdesigner moet de usability bewaren, usability moet ingebakken zijn in het design. Webdesign zou eigenlijk minder design moeten zijn dan usability naar mijn mening.
Jente , 09-08-2008 (102 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
Voor grote projecten is dat inderdaad de beste oplossing. Voor een kleiner bureau (of zelfs een freelancer of éénmanszaak) is dat echter iets wat niet meteen haalbaar is. Een handige tool voor die laatste groep webdesigners (web architects, communication designers, call it what you want) is Silverback: http://silverbackapp.com/ -- van kostenefficiënt gesproken :).
Ik ben ervan overtuigd dat een goeie webdesigner (front-end dus) al héél ver kan geraken op het vlak van usability, mits een willing to learn-attitude.
PS: I partially agree with Jente. Het probleem is dat de manager van bedrijf x een flashy in het oog springende website wilt. Eentje die hij waarschijnlijk zelf nooit gaat gebruiken. Probeer die mens eens aan zijn verstand te brengen dat ornamenten en krullen en frullen zijn website niet noodzakelijk beter maken--maar laat ik vooral niet generaliseren, want ze zijn niet allemaal zo natuurlijk :).
Xavez , 09-08-2008 (102 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
@jente: dan zou ik de titel 'webdesigner' uitbreiden naar 'interaction designer'. Onder webdesign wordt nog té veel het *mooi maken* begrepen.
@Xavez: klopt dat het voor kleinere teams of free-lancers moeilijker is. Maar dat was juist mijn argument: je moet dan zelf als free-lancer even de webdesign hoed af zetten, en de usability hoed op zetten. Zeer bewust, en niet 'ja ja ik weet het wel'.
Bart , 09-08-2008 (102 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
Idem voor de copywriting hoed, die zou moeten opgezet worden bij schrijven voor het web.
Het vergt naar mijn mening veel minder inlevingsvermogen van iemand die aan usability doet, als die persoon verschillend is dan diegene die aan de interface zelf heeft gewerkt.
Zo kom je veel sneller tot nieuwe, frisse inzichten dan iemand die eigenlijk al vastgeroest zit wat de richting betreft die deze interface volgens die persoon moet uitgaan.
En gebruikerstesten zijn wat dat betreft nog altijd de kers op de taart.
Idem voor de copywriting hoed, die zou moeten opgezet worden bij schrijven voor het web.
Het vergt naar mijn mening veel minder inlevingsvermogen van iemand die aan usability doet, als die persoon verschillend is dan diegene die aan de interface zelf heeft gewerkt.
Zo kom je veel sneller tot nieuwe, frisse inzichten dan iemand die eigenlijk al vastgeroest zit met de richting die deze interface volgens die persoon moet uitgaan.
En gebruikerstesten zijn wat dat betreft nog altijd de kers op de taart.
Tot slot nog even het volgende: Juist die "massa verrassende en mooie flash-interfaces" die een webpagina willen benaderen zijn me een doorn in het oog.
Benjamin , 09-08-2008 (101 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
Zoek het verschil in m'n bovenstaande reactie :)
Zou een (automatisch) schalend tekstvak geen handige aanvulling zijn voor in de reacties?
Benjamin , 09-08-2008 (101 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
@benjamin: klopt volkomen. "Copy is interface."
Oh, en we plannen op 3 september de lancering van de nieuwe Netlash site.
Bart , 09-08-2008 (101 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
@bart 1: daar heb je volgens mij gedeeltelijk gelijk in. Met als aanvulling dan dat een designer die begint met prototyping ook meteen in dat designproces wel rekening kan/moet houden met enkele basic usability features/regeltjes/best practices (ik denk aan een zoekvak, de uitwerking van het menu, breadcrumbs, navigatie in subpagina's en whatnot).
@bart 2 (die eigenlijk dezelfde bart is): die nieuwe site is gebaseerd op "cutlery" neem ik aan? :). Ik ben benieuwd.
Xavez , 09-08-2008 (101 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
Maak het eens concreter: waar moet je op letten bij usability?
Edwin , 09-08-2008 (101 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
Edwin, misschien kan dit je een eerste start geven:
http://www.netlash.com/log/10_tips_voor_een_bruikbare_website.
Bart , 09-08-2008 (101 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
Ben het helemaal met de stelling eens. Iedere webdesigner zou rekening met usability moeten houden. Toch denk ik dat je voor de echt grotere projecten prima een aparte Usability expert of noem het een Interaction designer die verantwoordelijk is voor de gehele usability op een website en de webdesigners er bijvoorbeeld bij aanstuurt. Maar voor kleinere projecten moet een webdesigner het gewoon zelf kunnen en doen!
Laurens - TND media webdesign , 12-08-2008 (99 dagen geleden)
Re: De Usability Hoed
Ik vind ook dat er minstens één iemand in het team de befaamde usability hoed moet opzetten. Liefst iemand die geen andere ontwikkel hoedjes moet opzetten, want zelfkritiek is een van de giften die niet veel is gegegeven. Als het niet anders kan vind ik mensen met de usability prinicipes vertrouwd maken, zonder dat er een usability coach beschikbaar is toch al een stap in de goede richting. Alle beetjes helpen.
Frank , 02-09-2008 (78 dagen geleden)
