Er is een fundamenteel onderscheid tussen design voor drukwerk, en design voor het web. De meeste webbouwers weten dit; en diep in hun hart weten de meeste print-designers dit ook.
Uiteraard zijn er veel overeenkomsten, en zijn beide gebaseerd op dezelfde beginselen (typografie, gebruik van ritme, spatiëring, witruimte...).
Maar: het fundamentele verschil zit hem in de drager - papier is an sich statisch, en web is an sich dynamisch.
Dit verschil zorgt er voor dat je in mijn ogen een duidelijk andere aanpak moet hebben voor beide media.
Aangezien papier op zichzelf niet dynamisch is, moet je de dynamiek in de layout van de inhoud stoppen. De layout van een affiche, poster, flyer moet in volle hevigheid van het papier spatten.
Bij web is dat niet zo. Daar zit de dynamiek in het medium al ingebouwd: je kan klikken, je hebt mouse-over effecten, er zijn eventueel bewegende stukken (video, animatie, jQuery-effecten) ...
Als je dan ook in het design van je webpagina heel veel dynamiek zal steken, zal dit clashen met de intrinsieke interactiviteit van het web. Die layout zal 'in competitie' gaan met de webdynamiek - en dat eindigt in een wedstrijdje 'om ter luidst'.
Het web wordt door gebruikers voornamelijk en liefst gebruikt als informatie-, transactie- en interactiemedium (lean-forward t.o.v. lean-back). Een website of webapplicatie heeft dan ook als taak om zijn informatie (onder welke vorm ook) zoveel mogelijk te ondersteunen en naar voor te laten komen. Opnieuw een reden om de layout niet te 'luid' te laten zijn: grafiek voor het web moet vooral functionele grafiek zijn, en gemaakt zijn om de inhoud zo goed mogelijk weer te geven en te ondersteunen.
Websites en webapplicaties zijn ook 'multiple use' - als je wilt inspelen op de informatie-, transactie- en interactiezucht van de eindgebruikers, maak je sites die meermaals kunnen gebruikt worden, en waar mensen ook geneigd zijn om die meermaals te gebruiken ('verslavende websites').
Een site met een groot 'visueel wow-effect' zal de eerste keer misschien aanspreken - maar bij vaker gebruik zal dit saai worden, en zelfs in de weg komen te staan van het effectieve gebruik (consumeren van informatie, transacties uitvoeren, interactie aangaan).
Door de nadruk te veel te gaan leggen op dat visuele wow-effect, creëer je eigenlijk een tijdelijke website, met een beperkte levensduur. En websites moeten in mijn ogen toch minstens 3 jaar kunnen meegaan...
Daarom ben ik er van overtuigd dat bij het maken van sites je vooral moet denken aan een 'nul-design', een design dat ondersteunend en in de achtergrond werkt - en wel om volgende redenen:
- dynamiek moet in de interactiviteit van het web zitten, en niet vechten met de dynamiek van het ontwerp
- goeie websites zijn informatie- of transactiewebsites, waar het design deze informatie of transactie ondersteunt, en niet de overhand heeft
- bij meermalig gebruik wordt een visueel overweldigende site saai en zelfs storend
- er zijn weinig tijdloze sites met een 'visueel wow-effect'; deze voelen vrij snel gedateerd aan.
Wat met campagnesites, die vooral bedoeld zijn om éénmalig het wow-effect op te wekken? Dat is het soort sites dat wij niét bouwen - vooral omdat we niet geloven dat deze duurzaam bijdragen tot de businessdoelstellingen van bedrijven op het web.
Wat denken jullie?
Door Jente Kasprowski 29/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
Webdesign is inderdaad een evenwicht tussen design en overdesign. Vooral de klant (eigenaar van de site) wil vaak een overweldigend design met alle toeters en bellen. Zijn site moet opvallen tussen de concurrenten de rest is bijzaak (volgens hem) de kunst is de klant te overtuigen deze stelling.
ps: ik wil mij hier al een tijdje afmelden van de facebook connect maar dat wil maar niet lukken...
Door Filip Vanderstappen 29/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
Bart, misschien even de bedenking maken. Een visueel 'WOW-effect' kan je niet enkel teweeg brengen bij bloaty websites.
Het effect kan juist ook teweeg gebracht worden door zijn minimalisme. Kijk maar naar het success van alle Helvetica skins voor de vele webapps, basecamp en denk maar aan jullie eigen website(s).
Door Tom Deleu 29/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
Ja, een goed punt dat Jente aanhaalt vind ik zelf. Het is niet altijd evident om een klant te overtuigen hiervan. Die wilt vaak een overdonderend design, liefst compleet met schreewerige kleuren en pagina-groot logo bij wijze van spreken.
Door Xavier 29/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
Ik ben het hier voor een deel mee eens. Al denk ik dat je misschien niet de essentie van de zaak zo expliciet verwoordt: vorm moet volgens mij namelijk altijd in functie van de inhoud staan als het om toegepaste grafiek gaat. Of dat nu op het web is, of op een gedrukt medium, doet eigenlijk weinig ter zake. Sterker nog: je kan die lijn ook doortrekken naar onder andere productdesign, architectuur of film.
Het specifieke interactieve karakter van het medium "web" brengt specifieke problemen met zich mee, die op zich weer vragen om specifieke oplossingen. Maar impliciet zeggen dat het fundamenteel onderscheid tussen web- en printontwerp zich bij uitvoering moet uiten in een soort van eenheidsworstdesign waarbij alles om de inhoud draait, vind ik een beetje jammer. Er bestaat volgens mij namelijk een grote toegevoegde waarde voor webdesigners die bijvoorbeeld artikels in online kranten (op blogs, ...) op artikelbasis gaan vormgeven. Art Direction op het web, so to speak. Het web ziet er met al die CMS'en al te vaak al een beetje saai uit. Veelal uit gemakzucht natuurlijk. Verwachtingspatronen zijn belangrijk om rekening mee te houden, maar dat wil niet per definitie zeggen dat diversiteit niet mogelijk is, of zelfs positieve effecten kan hebben. Ik denk zelfs dat er geen (bijna) algemeen geldende uitspraak over gedaan kan worden, maar dat je alles echt geval per geval moet bekijken. Keep designing, please! ;-)
Door Xavier 29/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
En lap er zit een d/t-fout in. Edit-knopje zou handig zijn! ^.^
Door Nick Looijmans 29/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
Het wow-effect is — zoals Filip zegt — niet altijd nodig als je wil opvallen. Een "dat is clever"-effect werkt ook. En dat clevere hoeft niet altijd overdesigned te zijn.
In het geval van contentwebsites ga ik akkoord dat trop, trop is, maar toch moet je voor iets zorgen dat voor de gewenste returning visits zorgt. Dat kan door middel van content, maar dat kan eveneens door middel van design (zie: Art Direction op het web). In mijn ogen is het best een combinatie van de twee. Welk van de twee moet overheersen, heeft te maken met de doelgroep of de niche waarin je je bevindt.
Door Dirk Sabbe 30/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
@ Xavier: Je raakt daar een punt aan dat me zeer, zeer nauw aan het hart ligt: vormgeving in functie van inhoud (een beetje "form follows function") bij toegepaste grafische vormgeving. Ik ga volledig akkoord met wat je schrijft. Over dit specifiek onderwerp ben ik nu een artikel aan't schrijven.
Tussen droom en daad staan er echter altijd wetten en practische bezwaren. Daar kunnen we't misschien eens IRL over hebben.
Wat ik nog wou toevoegen aan de discussie is het volgende. Alles wat we voor 't gemak onder de noemer "grafische vormgeving" klasseren is ontstaan in een tijd van informatieschaarste. Momenteel leven we in een tijd van informatie-overvloed. Er gelden bijgevolg andere regels. Het mooie aan de zaak is dat wij, als vormgevers, kunnen meeschrijven aan die regels.
Maar misschien moet ik daar ook nog eens artikeltje over schrijven.
En inderdaad: Keep designing, please!
Door Dirk Sabbe 30/10/09 (9 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
@ Filip: Inderdaad, minimalisme kan ook een WOW-effect teweeg brengen. Maar, minimalisme is moeilijker te verkopen.
Door Xavier 02/11/09 (8 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
@Dirk ik ben zeer benieuwd naar dat artikel! Je hebt zeker en vast gelijk in verband met die praktijk die daar vaak als een Berlijnse muur, bijna onveranderlijk staat. Het is aan de ontwerpers om daar creatieve oplossingen voor te vinden...
Door Rick 09/11/09 (8 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
@ Dirk, inderdaad, een mentaliteitsverandering is dus nodig!
Door webdesign 10/11/09 (8 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
Leuk artikel
Door Stephan 16/11/09 (8 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
goed artikel!
Door Maarten 04/01/10 (6 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
Artikel dat volledig m'n theorie van webdesign ondersteunt dat 'k nu aan het blokken ben. Volg namelijk het eerste jaar New Media and Communication Technology. Ik zelf ben ook zeker van dit principe, een site kan sober ook héél goed overkomen. Statistieken en oogtesten wijzen er ons immers op dat we dus echt wel gewoon een pagina vlug overlopen met onze ogen en delen zoals reclame enzo en grafische objecten gewoon kunnen gaan overslaan zonder dat we erbij stil staan dit te doen.
Door Santhos Webdesign 02/03/10 (4 maanden geleden)
re: Het visuele wow-effect in webdesign
"goeie websites zijn informatie- of transactiewebsites, waar het design deze informatie of transactie ondersteund, en niet de overhand heeft"
hier ben ik het volledig mee eens. Goed artikel ook trouwens! Overmatig gebruik van visuele / grafische elementen gaat vaak ten koste van usability. In mijn ogen is dit de reden waarom het bij veel websites fout gaat. Vaak ook omdat opdrachtgevers hun eigen zin door willen drammen als het aankomt op vormgeving en uitstraling.
Door chrisdemeyere 20/01/10 (6 maanden geleden)
Een van de meer interessante artikelen over webdesign en usability: http://www.netlash.com/blog/detail/het-visuele-wow-effect-in-webdesign